Sigorta ve Tazminat Hukukunda
Dava ve Danışmanlık Hizmeti

Trafik kazaları, kazanın niteliğine göre birbirinden farklı tazminat haklarını gündeme getirir. Vefatla sonuçlanan kazalarda destekten yoksun kalma tazminatı, ferdi koltuk kaza sigortası tazminatı ve manevi tazminat; yaralanmalı kazalarda ise iş gücü kaybına dayalı maddi tazminat ile manevi tazminat talep edilebilir.

Yalnızca maddi hasarla sonuçlanan kazalarda da araç değer kaybı, hasar tazminatı ve pert farkı gibi tazmin yolları bulunmaktadır.

Vefatla sonuçlanan kazalarda gündeme gelen destekten yoksun kalma tazminatında; vefat edenin eşi, çocukları ve anne-babası kesin hak sahibi kabul edilir. İstisnai durumlarda ise kardeşlerden nişanlıya kadar, vefat edenin desteğinden fiilen yararlanan başka kişiler de hak sahibi olabilir.

Ferdi koltuk kaza sigortasından doğan tazminatlarda hak sahipleri, vefat edenin mirasçılarıdır. Ayrıca vefat edenin yakınları, koşulları oluştuğunda manevi tazminat da talep edebilir.

Bedeni zararla sonuçlanan kazalarda tazminatın belirlenmesindeki en önemli etken, maluliyet (sürekli iş gücü kaybı) oranıdır. Bu oran, yaralanmanın niteliğine göre önemli farklılıklar gösterir; örneğin uzuv kaybına yol açan bir yaralanma ile yüzde sabit iz bırakan bir yaralanmadan doğan tazminat aynı olmayacaktır.

Bunların yanında geçici iş göremezlik tazminatı ve ağır yaralanmalarda bakıcı gideri gibi kalemler de hesaplamaya dâhil edilebilir. Sağlıklı bir değerlendirme için dosyanızın somut verileriyle birlikte incelenmesi gerekir.

Süre, dosyanın türüne ve izlenen yola göre değişir. Sigorta şirketine başvuru, Tahkim ve dava yollarının süreleri farklıdır. Somut dosyanızı inceledikten sonra tahmini bir süre bildirebiliriz.

Tek taraflı kazalar, tazminat hukukunun tartışmalı alanlarından biridir. Kural olarak kişi, kendi kusuruyla sebep olduğu kazadan doğan zarar için tazminat talep edemez. Ancak tek taraflı kazanın ölümle sonuçlandığı hâllerde, ölenin yakınlarının tazminat alabildiği istisnai durumlar mevcuttur.

Sonuç; kazanın tarihi, sigortanın türü ve poliçe koşulları gibi birçok etkene göre değişebildiğinden, hak durumunuzun dosya üzerinden değerlendirilmesi gerekir.

Ölümlü kazalarda tazminat talepleri için kural olarak 15 yıllık, yaralanmalı kazalarda ise 8 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır. Bu süreler, Karayolları Trafik Kanunu'ndaki atıf nedeniyle 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre belirlenmektedir.

Yalnızca maddi hasarla sonuçlanan kazalardan doğan tazminat taleplerinde ise zamanaşımı süresi 2 yıldır. Sürelerin geçirilmesi hak kaybına yol açacağından, kazanın üzerinden zaman geçmişse dahi durumunuzu vakit kaybetmeden değerlendirmenizi öneririz.

Kazadan doğan değer kaybı tazminatı talep edebilmenin ön koşulu, kazada tam kusurlu olmamaktır. Tam kusurlu taraf değer kaybı talep edemez; kusursuz taraf aracında oluşan değer kaybının tamamını, kusuru bulunan diğer taraflar ise kusur oranlarına göre hesaplanan kısmını talep edebilir.

Değer kaybı; aracın geçirdiği kaza nedeniyle piyasa satış değerinin, kazadan önceki duruma kıyasla ne ölçüde azaldığına göre belirlenir.

Yakın zamana kadar mevzuatta değer kaybının tespiti için özel bir formül uygulanmakta ve sonuç; aracın kilometresinden hasar gören parçanın niteliğine kadar birçok etkene göre değişmekteydi. Anayasa Mahkemesi, verdiği kararla bu hesaplama yöntemini kaldırmış ve değer kaybının piyasa rayiç bedelleri esas alınarak belirlenmesine hükmetmiştir.

Maddi hasarlı trafik kazalarında; aracınıza çarpan sürücüden, araç sahibinden veya bunların sigorta şirketinden değer kaybı tazminatı talep edebilmeniz için öngörülen zamanaşımı süresi 2 (iki) yıldır.

Uygulamada, perte ayrılan araçlarda kasko sigortasının araç bedelini tam olarak ödemediği durumlarla karşılaşılabilmektedir. Sigorta şirketinin eksik ödeme yapmış olması, hakkınızın ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Yapılan ödeme ile aracınızın gerçek bedeli arasındaki fark, yasal yollara başvurularak talep edilebilir.

Sigorta şirketinin hasar ödemesinden kaçınabilmesi ancak istisnai hâllerde mümkündür; alkollü araç kullanımı, ehliyetsiz sürücü ya da kasten veya kasta yakın ağır kusurla hasara sebebiyet verilmesi bunların başlıca örnekleridir.

Bu nitelikte haklı bir neden bulunmadığı sürece sigorta şirketi, araçta oluşan hasar bedelini ödemekle yükümlüdür. Ödemenin reddedilmesi hâlinde hukuki yollara başvurulması mümkündür.

Kusurunuz bulunmayan bir kazada yaralandıysanız veya bir yakınınız vefat ettiyse ancak kusurlu aracın zorunlu trafik sigortası yoksa, tazminat hakkınızı Güvence Hesabı'ndan talep edebilirsiniz. Güvence Hesabı, bu tür durumlarda zarar görenlerin mağduriyetinin önlenmesi amacıyla kurulmuş bir kurumdur.

Önemle belirtmek gerekir ki Güvence Hesabı yalnızca bedeni zararlarda (ölüm ve yaralanma) devreye girer; araçta oluşan maddi zararlar teminat kapsamı dışındadır. Maddi zararlar için ise karşı araç sürücüsü veya sahibine karşı dava yoluna başvurulabilir.

Yaralanmalı veya ölümle sonuçlanan trafik kazalarında kolluk ya da Cumhuriyet Savcılığı mutlaka ifadenizi alır ve şikâyetçi olup olmadığınızı sorar. Şikâyet, yalnızca karşı taraf hakkında yürütülecek ceza soruşturmasıyla ilgilidir.

Maddi tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı, ferdi koltuk kaza sigortası tazminatı vb.) ile manevi tazminat hakları şikâyete bağlı olmadığından, şikâyetçi olmamış olsanız dahi bu haklarınızı talep edebilirsiniz. Ancak dosyanızda uzlaştırmacı görevlendirilmiş ve karşı tarafla uzlaşmışsanız, tazminat talebinde bulunulamaz.